Żywienie w łuszczycy odgrywa istotną rolę w hamowaniu progresji choroby. Poza stosowaniem się do zaleceń lekarza oraz odpowiedniej pielęgnacji ciała, ważne jest odpowiednie skomponowanie diety. Dietoterapia łuszczycy jest coraz częściej poruszanym tematem w publikacjach naukowych. Okazuje się, że może być jedną z najskuteczniejszych metod wspierających leczenie. W ostatnim czasie pojawia się mnóstwo doniesień o cudownych dietach. Większość z nich to kolejne fałszywe informacje, które powodują coraz większe zamieszanie i zagubienie wśród chorych na łuszczycę. W konsekwencji pacjenci często mają trudności w wyborze odpowiedniej diety. W tym celu omówiłam najczęściej wybierane diety i panujące mody żywieniowe wśród chorych na łuszczycę. Serdecznie zapraszam do przeczytania artykułu!

Spotkanie z dietetykiem ONLINE

Weź udział w bezpłatnym spotkaniu z dietetykiem klinicznym Wiolettą Michałowską podczas Dnia Bez Kamuflażu.

Dieta bezglutenowa

Osoby chore na łuszczycę mają większe ryzyko występowania innych chorób autoimmunologicznych. Współistnienie łuszczycy i celiakii jest zagadnieniem coraz częściej poruszanym przez specjalistów. Przeprowadzone do tej pory badania nie są jednoznaczne. Pokazują, że osoby chore na łuszczycę mają ponad dwukrotnie wyższe ryzyko zachorowania na celiakię w porównaniu z resztą populacji. Istnieje również powiązanie między występowaniem łuszczycy i serologicznych markerów celiakii – przeciwciała IgA przeciwgliadynowe (IgA AGA) i przeciwciała IgA przeciwko transglutaminazie tkankowej (IgA anty-tTG). Z jednej strony niektóre badania potwierdzają tę zależność, ale są i takie, w których nie potwierdzono podwyższonego miana przeciwciał przeciwko endomyzjum mięśni gładkich (EMA) i transglutaminazie tkankowej (tTG) u osób chorych na łuszczycę.

Jakie są efekty po zastosowaniu diety bezglutenowej u osób chorych na łuszczycę?

Dieta bezglutenowa przyczynia się do poprawy zmian łuszczycowych u osób ze współistniejącą celiakią oraz u chorych ze zmianami łuszczycowymi, u których nie potwierdzono występowania w celiakii, ale z obecnymi markerami serologicznymi nadwrażliwości na gluten.

U kogo można zastosować dietę bezglutenową?

  • u osób chorych na łuszczycę i z potwierdzoną celiakią,
  • u osób z objawami takimi jak: biegunka, wzdęcia, zmęczenie bądź niedokrwistość z niedoboru żelaza. W tej grupie zaleca się jednak poszerzenie diagnostyki o badania serologiczne w kierunku celiakii (najczęściej wykorzystuje się oznaczanie przeciwciał IgA EMA oraz IgA tTG – największa czułość i swoistość).

Obecność przeciwciał w badaniach oznacza nietolerancję glutenu, co dla chorych na łuszczycę może być wskazaniem do podjęcia diety bezglutenowej.

Pamiętaj! Przed wprowadzeniem diety bezglutenowej ważne jest przeprowadzenie diagnostyki w kierunku celiakii. Zastosowanie tej diety powinno wynikać ze wskazań medycznych, pod kontrolą lekarza i dietetyka. Dieta bezglutenowa to nie kolejna moda na cudowne samopoczucie. Jest jedyną skuteczną metodą leczenia celiakii, alergii albo nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten. Jej nieuzasadnione zastosowanie może spowodować więcej niekorzystnych skutków niż korzyści.

Dieta ketogeniczna

Dieta ketogeniczna polega na redukcji spożywanych węglowodanów, zwiększonej podaży tłuszczy i umiarkowanym spożyciu białka. Zadaniem diety jest wprowadzenie organizmu w stan ketozy, czyli efektywnego spalania tłuszczu. Organizm przestawia się na czerpanie energii z tłuszczu nagromadzonego w tkankach zamiast glukozy.
Dieta ketogenna stała się popularną metodą na utratę masy ciała, jednak może być przeciwwskazana w niektórych jednostkach chorobowych. Istnieje przekonanie, że dieta ketogenna może odgrywać znaczącą rolę w leczeniu chorób dermatologicznych m.in. łuszczycy z powodu jej przeciwzapalnych właściwości.
W jednym z badań u nieleczonych wcześniej pacjentów z przewlekłą łuszczycą plackowatą po zastosowaniu 4-tygodniowej bardzo niskokalorycznej diety ketogennej, a następnie wprowadzeniu 6-tygodniowej diety śródziemnomorskiej zaobserwowano zmniejszenie nasilenia zmian skórnych.
Badania przeprowadzone na myszach pokazały, różne rodzaje diety ketogennej miały odmienny wpływ na stan zapalny skóry. Dieta ketogenna, w szczególności bogata w średniołańcuchowe nasycone kwasy tłuszczowe (ang. Medium Chain Triglycerides, MCT) zaostrzyła problemy skórne u myszy. Naukowcy dowiedli również, że zbilansowana dieta ketogenna oparta na długołańcuchowych nasyconych kwasach tłuszczowych (ang. Long Chain Triglycerides, LCT) nie spowodowała nasilenia stanu zapalnego, ale nie przyczyniła się do jego redukcji.
Głównymi wskazaniami do zastosowania diety ketogennej jest poprawa stanu zdrowia w leczeniu lekoopornej padaczki oraz wrodzonych błędów metabolizmu (niedobór transportera glukozy typu 1, czy niedobór dehydrogenazy pirogronianowej). Dieta ketogeniczna może prowadzić do zmniejszenia stanu zapalnego w organizmie, jednak na ten moment nie ma wystarczającej ilości przeprowadzonych badań wśród chorych na łuszczycę, by można było ją uznać za jeden z modeli dietoterapii łuszczycy.

Sok z selera – kolejna moda?

Sok z selera jest jednym z najnowszych trendów żywieniowych z powodu jego cennych właściwości prozdrowotnych. Seler naciowy zawiera bardzo duże ilości flawonoidów, które mają właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne. Dodatkowo znajdziemy w nim witaminę C, witaminę K, potas, beta-karoten oraz kwas foliowy. Zawarty w nim magnez może wpływać na redukcję stresu oraz poprawę jakości snu. Uważany jest za eliksir młodości, ponieważ przyczynia się do poprawy wyglądu skóry. Ponadto sok z selera obniża ciśnienie krwi oraz poziom cholesterolu. Przypisuje mu się również właściwości przeciwgrzybicze.
Istnieje niewiele badań naukowych na potwierdzenie jego powyższych właściwości. Nie ma żadnych danych potwierdzających jego pozytywny wpływ w leczeniu chorób autoimmunologicznych, w tym łuszczycy.
Podczas wyciskania soku pozbywamy się znacznej części błonnika pokarmowego, który wpływa na prawidłową perystaltykę jelit. Zamiast kolejnej szklanki soku korzystniej jest sięgnąć po surowego selera, który dostarczy większą dawkę witamin, błonnika oraz składników mineralnych. Picie soku z selera nie jest lekiem na wszystkie dolegliwości. Obecnie jest kolejnym must-have hollywoodzkich gwiazd, dlatego stał się tak bardzo popularny. Żadna moda żywieniowa nie przyniesie oczekiwanych efektów bez prawidłowej i zbilansowanej diety.

Dieta niskokaloryczna

U ponad połowy pacjentów z łuszczycą stwierdza się nadwagę bądź otyłość. Zwiększony wskaźnik masy ciała (ang. Body Mass Index, BMI) oraz obwód talii prowadzą do zwiększonego ryzyka rozwoju łuszczycy wśród dorosłych, dzieci i młodzieży. Nadmierna masa ciała dodatkowo powoduje cięższy przebieg choroby.
Dieta niskokaloryczna i utrata masy ciała prowadzi do poprawy wskaźnika PASI (ang. Psoriasis Activity and Severity Index) oraz poprawia jakość życia pacjentów. Wykazano również, że zmniejszenie masy ciała u pacjentów poddanych terapii lekami biologicznymi zwiększyło skuteczność leczenia.
Randomizowane badanie kliniczne przeprowadzone wśród 60 pacjentów z nadwagą wykazało, że zastosowanie przez 16 tygodni diety niskokalorycznej przyczyniło się do zmniejszenia nasilenia łuszczycy. W celu zbadania długoterminowych skutków tej interwencji wprowadzono kolejny 48-tygodniowy okres diety. Długotrwała utrata masy ciała miała znaczący wpływ na zmniejszenie nasilenia stopnia łuszczycy. Badania zwracają również uwagę na pozytywne aspekty zastosowania diety niskokalorycznej w połączeniu z aktywnością fizyczną. Redukcja masy ciała obniża poziom prozapalnych cytokin oraz wolnych rodników co jest kolejnym dowodem korzystnego wpływu zmniejszenia masy ciała na przebieg łuszczycy. Nie zaleca się stosowania skrajnie niskokalorycznych diet, ponieważ niosą za sobą wiele negatywnych skutków zdrowotnych.

Drastyczne ograniczanie pokarmów powoduje spowolnienie metabolizmu, co w konsekwencji może doprowadzić do efektu jo-jo. Zbyt duży deficyt energetyczny nie tylko wpłynie na obniżenie zawartości tkanki tłuszczowej, ale również beztłuszczowej masy ciała, czyli mięśni, do czego nie chcemy dopuścić podczas odchudzania. Zakłada się, aby utrata masy ciała wynosiła 0,5-1 kg na tydzień, a sama dieta redukcyjna zakończyła się po osiągnięciu prawidłowej masy ciała.

Dieta śródziemnomorska

Dieta śródziemnomorska uważana jest za jeden z najzdrowszych modeli żywienia. Wykazano, że zmniejsza stany zapalne w organizmie, występowanie chorób metabolicznych, sercowo-naczyniowych oraz nowotworowych. Charakteryzuje się wysokim spożyciem warzyw, owoców, nasion roślin strączkowych, orzechów, pieczywa i produktów zbożowych z pełnego przemiału, ryb i owoców morza. Ponadto dieta śródziemnomorska ogranicza spożycie mięsa i nabiału. Nakłania nas również do aktywnego stylu życia.

Liczne badania dowodzą, że dieta śródziemnomorska prowadzi do obniżenia wskaźnika masy ciała (ang. Body Mass Index, BMI) i występowania otyłości. Stała się również przedmiotem badań w leczeniu żywieniowym chorych na łuszczycę. Wysoka zwartość jednonienasyconych kwasów tłuszczowych zawartych w oliwie z oliwek, błonnika pokarmowego oraz antyoksydantów i polifenoli nadaje jej przeciwzapalny charakter. Dieta śródziemnomorska jest uboga w nasycone kwasy tłuszczowe, zawiera duże ilości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3 oraz zachowuje prawidłowy stosunek kwasów omega-6 do omega-3.

Najnowsze badania pokazują, że przestrzeganie diety śródziemnomorskiej hamuje nasilenie łuszczycy oraz jej rozwój. Pacjenci z ciężką postacią łuszczycy zazwyczaj nie praktykują zasad zdrowego odżywiania. U chorych, u których zastosowano dietę śródziemnomorską, stwierdzono niższe wartości wskaźnika PASI (ang. Psoriasis Activity and Severity Index) oraz białka C-reaktywnego (ang.  C-reactive protein, CRP), natomiast wysokie spożycie mięsa doprowadziło do zwiększenia tych wskaźników. Sugeruje się, że dieta śródziemnomorska powinna być stosowana u pacjentów z łuszczycą z powodu jej pozytywnego wpływu na ogólny przebieg choroby.

Protokół autoimmunologiczny

Protokół autoimmunologiczny (ang. Autoimmune Protocol, AIP) to dieta eliminacyjna, która jest dedykowana osobom chorującym na choroby autoimmunologiczne. Polega na wyeliminowaniu z jadłospisu tych czynników, antygenów pokarmowych, które mogą być odpowiedzialne za tworzenie stanu zapalnego w organizmie. Uznawana jest za bardziej rygorystyczną wersję diety paleo, czyli sposobu żywienia naszych przodków. Polega na wykluczeniu z jadłospisu wysoko przetworzonej żywności, zbóż, nabiału, jaj, kawy, roślin strączkowych, alkoholu, roślin psiankowatych, orzechów, ziaren i nasion.  Dieta bazuje na spożywaniu dobrej jakości mięsa, warzyw z wykluczeniem psiankowatych, owoców, ryb oraz zdrowych tłuszczy. Według zaleceń powinna trwać minimum 30 dni i nie są w niej dozwolone żadne odstępstwa.

Zwolennicy diety twierdzą, że unikanie pewnych produktów może zmniejszyć objawy chorób autoimmunologicznych. Niektóre pokarmy eliminowane w tej diecie, faktycznie mogą być odpowiedzialne za nasilenie objawów choroby. Do tej grupy zaliczamy alkohol oraz wysoko przetworzoną żywność. Eliminacja produktów zawierających gluten może być skuteczna tylko w przypadku osób z celiakią lub obecnymi markerami serologicznymi nadwrażliwości na gluten.

Do tej pory nie przeprowadzono badań klinicznych, które potwierdzałyby bezpieczeństwo i skuteczność zastosowania AIP w leczeniu żywieniowym łuszczycy. Decydując się na wprowadzenie każdej diety eliminacyjnej, należy zachować ostrożność, ponieważ nadmierne wykluczanie produktów może prowadzić do niedoborów żywieniowych.

Dieta Dr Ewy Dąbrowskiej

Dieta dr. Ewy Dąbrowskiej w ostatnim czasie zyskała bardzo dużą popularność wśród osób zmagających się z nadprogramowymi kilogramami oraz różnymi jednostkami chorobowymi. Dieta polega na zastosowaniu dwuetapowej kuracji, która polega na wyłącznym spożywaniu warzyw i owoców.

Według autorki diety post warzywno-owocowy stanowi rodzaj leczniczej głodówki. Na początku kuracji dozwolone jest spożywanie tylko nisko skrobiowych warzyw. Pierwszy etap diety pozwala dodatkowo spożywać niewielką ilość niskocukrowych warzyw taki jak jabłka, jagody, cytryny i grejpfruty. Całkowita kaloryczność diety podczas tej fazy wynosi około 800 kcal. Drugi etap diety polega na stopniowym wychodzeniu z postu i włączaniu do jadłospisu wcześniej wyeliminowanych produktów.

Autorka diety wskazuje na liczne korzyści zdrowotne, które można osiągnąć po zastosowaniu jej postu warzywno-owocowego. Lecznicza głodówka ma zadanie uruchomić w organizmie procesy autofagii, w których komórki samodzielnie zaczną zjadać swoje uszkodzone i martwe elementy komórkowe. Autorka diety powołuje się na otrzymaną Nagrodę Nobla przyznaną prof. Yoshinori Ohsumi, która jest potwierdzeniem skuteczności wyżej opisanych mechanizmów. Do efektów zastosowanej diety można zaliczyć szybką utratę masy ciała, oczyszczenie organizmu z toksyn, wzmocnienie odporności oraz przywrócenie równowagi wewnętrznej. Niestety autorka diety nie wspomina o żadnych wadach, które mogą pojawić się po zastosowaniu jej uzdrawiającej głodówki.

Wprowadzając w życie tak skrajnie niskokaloryczną dietę (ok. 800 kcal), z pewnością pożegnamy się w szybkim tempie z nadprogramowymi kilogramami, ale w tak samo szybkim tempie przywitamy gwarantowany efekt jo-jo.  Dieta, poniżej Podstawowej Przemiany Materii (ang. Basal Metabolic Rate, PPM) przyniesie nam w komplecie utratę włosów, zaburzenia miesiączkowania u kobiet, suchą, popękaną skórę, obniżoną odporność, zwiększone ryzyko infekcji, zaburzenia flory jelitowej, biegunki aż w końcu wyniszczenie organizmu.

Powoływanie się na wyżej wspomnianą Nagrodę Nobla nie jest uzasadnione, ponieważ została ona przyznana za udowodnienie procesów autofagii u drożdży, a nie u ludzi. Jak można porównać złożony organizm ludzki do jednokomórkowego organizmu, jakim są drożdże? Warto zaznaczyć, że za oczyszczanie naszego organizmu odpowiedzialne są nerki i wątroba, a w przypadku potwierdzonego zatrucia, konieczne jest intensywne oczyszczanie na oddziale toksykologii.

Dieta DASH

Dieta DASH (ang. Dietary Approaches to Stop Hypertension) ma naukowe uzasadnienie w licznych badaniach naukowych i została określona skuteczną metodą w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Jest polecana osobom z nadwagą, otyłością, nadciśnieniem tętniczym oraz zaburzeniami lipidowymi. Do jej zalet zalicza się obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, poprawę zaburzeń lipidowych, zmniejszenie ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych oraz cukrzycy typu 2.

Głównym założeniem diety jest zwiększenie spożycia surowych warzyw i owoców, które powinny być uwzględnione w 4-5 posiłkach dziennie. Ilość warzyw i owoców w diecie powinna mieścić się zakresie od 400 do 1000 g na dobę. Dieta DASH zaleca również spożywanie pełnoziarnistych produktów zbożowych, ryb, drobiu, nasion roślin strączkowych, niskotłuszczowych produktów mlecznych oraz orzechów. Duże znaczenie przypisuje się rybom, które powinny być spożywane od 2 do 4 razy w tygodniu. Produkty, których spożycie należy ograniczyć to czerwone mięso, słodycze i słodkie napoje. Dodatkowo zwraca uwagę na ograniczenie spożycia soli do 5-6 g na dobę, w celu spotęgowania korzystnych właściwości diety. Ze względu na związek łuszczycy ze składowymi zespołu metabolicznego, czyli otyłością, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą i dyslipidemią można zalecić ją pacjentom z łuszczycą.

PODSUMOWANIE

Coraz więcej specjalistów podkreśla znaczenie diety we wspomaganiu terapii łuszczycy. Prawidłowe nawyki żywieniowe nie tylko wpływają korzystnie na przebieg samej choroby, ale zmniejszają również ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Prawidłowo zbilansowana dieta jest uzupełnieniem terapii, jednak dotychczas nie ustalono jednoznacznych i precyzyjnych zaleceń żywieniowych w łuszczycy.

Redukcja masy ciała ma istotny wpływ na zmniejszenie stanu zapalnego w organizmie i tym samym na zmniejszenie zmian łuszczycowych na skórze. Stosowanie restrykcyjnych diet niskokalorycznych nie jest wskazane, ponieważ takie interwencje mogą przynieść więcej szkód niż korzyści. Istotne jest, aby utrzymać prawidłową masę ciała, jednocześnie nie doprowadzając do wyniszczenia organizmu. Istotnym elementem postępowania jest ograniczenie spożywania alkoholu, żywności wysoko przetworzonej, czerwonego mięsa, podrobów i tłuszczów zwierzęcych.

Dieta osób chorych na łuszczycę powinna być bogata w warzywa i owoce ze względu na dużą zawartość antyoksydantów. Bardzo ważnym elementem jest wzbogacenie diety w kwasy tłuszczowe omega-3, które zmniejszają stany zapalne w organizmie. Z tego względu zaleca się spożywanie tłustych ryb morskich np. łosoś, śledź, makrela. Dodatkowo należy zadbać o prawidłowy stosunek kwasów omega-6 do omega-3, ponieważ zbyt duże spożycie kwasów omega-6 powoduje zaostrzenie stanów zapalnych w organizmie. Warto wybierać pełnoziarniste produkty zbożowe, takie jak: pieczywo razowe, brązowe makarony, płatki owsiane, brązowy ryż czy otręby.  Dobrym rozwiązaniem jest zaproponowanie diety śródziemnomorskiej oraz wegetariańskiej, ze względu na ich przeciwzapalny charakter. Temat diety bezglutenowej w dietoterapii łuszczycy jest dość kontrowersyjny, ale sugeruje się, że u pacjentów z dodatnimi przeciwciałami antygliadynowymi może zostać uznana za stosowną.

Dieta powinna być dostosowana indywidualnie do pacjenta. Decydując się na wprowadzenie diety eliminacyjnej, należy skonsultować swój obecny stan zdrowia z lekarzem i dietetykiem. Skrajnie niskokaloryczne diety i rygorystyczne ograniczenia żywieniowe mogą negatywnie wpływać na stan ogólny pacjenta. Nadmierne wykluczanie produktów spożywczych może doprowadzić do niedoborów żywieniowych. Zmiana nawyków żywieniowych powinna wynikać ze wskazań zdrowotnych, a nie z chwilowych i obecnych trendów żywieniowych. To, co jest „na czasie”, nie zawsze będzie dobre dla naszego zdrowia. Nawet zdrowe produkty spożywane w nadmiernej ilości mogą wyrządzić nam więcej krzywdy niż pomóc w walce z chorobą. Wprowadzając zmiany w diecie najlepiej zastosować metodę małych kroków, która wypracuje trwałe zmiany w żywieniu.

Autor artykułu:
dietetyk kliniczny
Wioletta Michałowska
Ig: @zakrecona.micha

Piśmiennictwo:
1. Bhatia B.K., Millsop J. W., Debbaneh M., Koo J., Linos E., Liao W.: Diet and psoriasis, part II: celiac disease and role of a gluten-free diet. J Am Acad Dermatol. 2014; 71(2): 350-358.
2. Nagui N., El Nabarawy E., Mahgoub D. i wsp.: Estimation of (IgA) anti-gliadin, anti-endomysium and tissue transglutaminase in the serum of patients with psoriasis. Clin. Exp. Dermatol. 2011; 36: 302–304.
3. Sultan S.J., Ahmad Q.M., Sultan S.T.: Antigliadin antibodies in psoriasis. Australas. J. Dermatol. 2010; 51: 238–242.
4. Zamani F., Alizadeh S., Amiri A. i wsp.: Psoriasis and coeliac disease: is there any relationship? Acta. Derm. Venereol. 2010; 90: 295-296.
5. Michaëlsson G., Gerdén B., Hagforsen E. i wsp.: Psoriasis patients with antibodies to gliadin can be improved by a gluten-free diet. Br J Dermatol. 2000; 142(1): 44-51.
6. Michaëlsson G., Ahs S., Hammarström I., Lundin I. P., Hagforsen E.: Gluten-free diet in psoriasis patients with antibodies to gliadin results in decreased expression of tissue transglutaminase and fewer Ki67+ cells in the dermis. Acta Derm Venereol. 2003; 83(6): 425-429.
7. Kolchak N.A., Tetarnikova M.K., Theodoropoulou M.S., Michalopoulou A.P., Theodoropoulos D.S.: Prevalence of Antigliadin IgA Antibodies in Psoriasis Vulgaris and Response of Seropositive Patients to a Gluten-Free Diet.; J Multidiscip Healthc. 2018; 11: 13-19
8. Fomin D.A., McDaniel B., Crane J.: The promising potential role of ketones in inflammatory dermatologic disease: a new frontier in treatment research. J Dermatol Treat. 2017
9. Castalo G. rastrelli L., Galdo G. i wsp.: Aggressive weight loss program with a ketogenic induction phase for the treatment of chronic plaque psoriasis: a proof-of concept, single-arm, open label clinical trial. Nutrition. 2020
10. Locker F., Leitner J., Aminzadeh-Gohari S. i wsp.: The Influence of Ketogenic Diets on Psoriasiform-Like Skin Inflammation. J Invest Dermatol. 2020; 140(3): 707-710
11. https://www.psoriasis.org/advance/truth-about-celery-juice-fad
12. Kooti W., Daraei N.: A Review of the Antioxidant Activity of Celery (Apium graveolens L). J Evid Based Complementary Altern Med. 2017; 22(4): 1029-1034
13. Hedayati N. i wsp.: Beneficial Effects of Celery (Apium Graveolens) on Metabolic Syndrome: A Review of the Existing Evidences. Phytother Res. 2019; 33(12): 3040-3053
14. Naldi L., Chatenoud L., Linder D. i wsp.: Cigarette smoking, body mass index, and stressful life events as risk factors for psoriasis: results from an Italian case-control study. J Invest Dermatol 2005; 125: 61–7
15. Armstrong A.W., Harskamp C.T., Armstrong E.J.: The association between psoriasis and obesity: a systematic review and meta-analysis of observational studies. Nutr Diabetes 2012; 2: e54
16. Jensen P., Zachariae C., Christensen R. i wsp.: Effect of weight loss on the severity of psoriasis: a randomized clinical study. JAMA Dermatol. 2013; 149: 795–801.
17. Jensen P., Zachariae C., Christensen R. i wsp.: Long-term Effects of Weight Reduction on the Severity of Psoriasis in a Cohort Derived From a Randomized Trial: A Prospective Observational Follow-Up Study. JAMA Dermatol. 2016; 104(2):259-65
18. Al-Mutairi N., Nour T.: The Effect of Weight Reduction on Treatment Outcomes in Obese Patients With Psoriasis on Biologic Therapy: A Randomized Controlled Prospective Trial. Expert Opin Biol Ther. 2014; 14(6): 749-56.
19. Naldi L., Conti A., Cazzaniga A. i wsp.: Diet and physical exercise in psoriasis: a randomized controlled trial. Br J Dermatol. 2014; 170(3): 634-42
20. Wolters M.: Diet and psoriasis: experimental data and clinical evidence. Br J Dermatol 2005, 153, 706-714.
21. Barrea L., Balato N., Di Somma C. i wsp.: Nutrition and psoriasis: is there any association between the severity of the disease and adherence to the Mediterranean diet? J Transl Med. 2015; 13:18
22. Phan C., Touvier M., Kesse-Guyot E. i wsp.: Association Between Mediterranean Anti-inflammatory Dietary Profile and Severity of Psoriasis: Results From the Nutri Net-Santé Cohort. JAMA Dermatol. 2018; 154(9): 1017-1024.
23. Korovesi A., Dalamaga M., Kotopouli M., Papadavid E.: Adherence to the Mediterranean Diet Is Independently Associated With Psoriasis Risk, Severity, and Quality of Life: A Cross-Sectional Observational Study. Int J Dermatol. 2019; 58(9): e164-e165
24. Stawczyk M., Szczerkowska-Dobosz A., Komorowska O. i wsp.: Znaczenie diety w łuszczycy – przewlekłej układowej chorobie zapalnej. Forum Zab Metab 2011, 2(3): 205-212.
25. Brenaut E., Horreau C., Pouplard C. i wsp.: Alcohol Consumption and Psoriasis: A Systematic Literature Review. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2013; 27 (Suppl. 3), 30-35
26. https://dietetycy.org.pl/dieta-paleo-fakty-i-mity/
27. www.ewadabrowska.pl
28. Dąbrowska B.A.: Dieta warzywno-owocowa dr Ewy Dąbrowskiej. Przepisy. Kraków, WAM, 2017.
29. Martin C.K, Bhapkar M., Pittas A.G.: Effect of Calorie Restriction on Mood, Quality of Life, Sleep, and Sexual Function in Healthy Nonobese Adults: The CALERIE 2 Randomized Clinical Trial. JAMA Intern Med. 2016; 176(6): 743-752.
30. Chung N., Park MY., Kim J., Park HY., Hwang H., Lee CH., Han JS., So J., Park J., Lim K.: Non-exercise activity thermogenesis (NEAT): a component of total daily energy expenditure. J Exerc Nutrition Biochem. 2018; 22(2): 23-30
31. Trexler E.T., Smith-Ryan A.E., Norton L.E.: Metabolic adaptation to weight loss: implications for the athlete. J Int Soc Sports Nutr. 2014; 11: 7
32. Williams N.I., Leidy HJ., Lieberman J.L., Legro R.S., De Souza M.J.: Magnitude of daily energy deficit predicts frequency but not severity of menstrual disturbances associated with exercise and caloric restriction. Am J Physiol Endocrinol Metab. 2015; 308(1): E29-39
33. SNAP. A population health guide to behavioural risk factors in general practice. The Royal Australian College of General Practitioners, 2004
34. Kiowski W., Jordan J.: Działania niefarmakologiczne. Mancia G., Grassi G., Kjeldsen S.E. (red.). Nadciśnienie tętnicze — podręcznik European Society of Hypertension. Via Medica, Gdańsk 2009: 267–279
35. Reddy K.S., Katan M.B.: Diet, nutrition and the prevention of hypertension and cardiovascular diseases. Pub. Health Nutr. 2004; 7 (1A): 167–186
36. Williams B., Poulter N.R., Brown M.J. i wsp.: Guidelines for management of hypertension: report of the fourth working party of the British Hypertension Society, 2004 — BHS IV. J. Hum. Hypertens. 2004; 18: 139–185
37. Kłosiewicz-Latoszek L., Szostak W.B., Podolec P. i wsp.: Polish Forum for Prevention Guidelines on Diet. Kardiol. Pol. 2008; 66 (7): 812–814

Wiesz, że na osoby chore stres wpływa znacznie silniej?

Może on pomagać, ale przewlekły obniża odporność i nasila chorobę.

Prof. Ewa Mojs w rozmowie z Dagmarą Samselską wyjaśnia, co jest kluczem do dobrego, satysfakcjonującego życia pomimo choroby.

Zapraszamy na kolejny film z cyklu: “Łuszczyca, ŁZS i COVID-19. Jak funkcjonować?”

 

Prof. dr hab. Ewa Mojs, kierownik Katedry i Zakładu Psychologii Klinicznej Wydziału Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu

Wkrótce na kanale YouTube O ZDROWIU pojawią się nowe filmy, w których eksperci wyjaśnią wątpliwości i odpowiedzą na pytania osób z łuszczycą i łuszczycowym zapaleniem stawów. Kliknij SUBSKRYBUJ aby otrzymać najnowsze informacje ⇓

Unia Stowarzyszeń Chorych na Łuszczycę oraz AMICUS Fundacja Łuszczycy i ŁZS zostały partnerem programu PsoProtectMe.

PsoProtectMe to nowa inicjatywa dla pacjentów z łuszczycą polegająca na samodzielnym zgłaszaniu przez osoby chore na łuszczycę swoich doświadczeń podczas pandemii COVID-19. Organizatorzy zapraszają osoby z łuszczycą z całego świata, niezależnie od tego, czy miały COVID-19, aby wypełniły ankietę.

Projekt PsoProtectMe pomoże zrozumieć doświadczenia, objawy i zachowania zdrowotne osób dorosłych i dzieci z łuszczycą podczas pandemii. Wraz z PsoProtect (międzynarodowym rejestrem dla pracowników służby zdrowia, w którym zgłaszane są wyniki COVID-19 u osób z łuszczycą), pomoże określić, w jaki sposób czynniki, takie jak terapie immunomodulujące i choroby współistniejące, wpływają na wyniki dla COVID-19 w łuszczycy. Informacje te dadzą klinicystom wiedzę, która pomoże ocenić ryzyko i leczenia pacjentów z łuszczycą podczas pandemii.

Prosimy wszystkich na całym świecie z łuszczycą, niezależnie od tego, czy masz objawy COVID-19, o wypełnienie ankiety PsoProtectMe (https://psoprotectme.org/). Ankieta online zajmuje tylko 5-10 minut i pyta o objawy, leczenie łuszczycy i wszelkie dolegliwości zdrowotne. Jeśli cierpisz na COVID-19, zapytamy, jak wpłynęło to na ciebie i twoją łuszczycę. Twoje informacje pomogą nam zrozumieć, w jaki sposób pandemia wpływa na osoby z łuszczycą i czy leczenie, które stosujemy w przypadku łuszczycy, zwiększa (lub zmniejsza) ryzyko ciężkiej infekcji COVID-19. Pomoże to pracownikom służby zdrowia w podejmowaniu ważnych decyzji dotyczących opieki klinicznej osób z łuszczycą podczas pandemii.

 

Zespół PsoProtect Me to grupa lekarzy i naukowców z St John’s Institute of Dermatology, Guy’s and St Thomas ‘Hospital London; Centrum Dermatologii, University of Manchester; oraz przedstawiciele pacjentów z Psoriasis Association (UK). Zespół PsoProtectMe jest wspierany przez globalne organizacje zawodowe i pacjentów oraz międzynarodową naukową radę doradczą PsoProtect.

Projekt wspierają:

adnotacja-2020-05-20-144910

Jeśli ktoś z lekarzy leczy pacjenta z COVID-19 i łuszczycą, zwracamy się z prośbą o przesłanie zgłoszenia do bazy PsoProtect https://psoprotect.org/.
Pozwoli to wyciągnąć wnioski na temat przebiegu COVID-19 u pacjentów z łuszczycą, w szczególności w zależności od rodzaju leczenia (immunosupresyjnego) i stworzyć ewentualne rekomendacje na przyszłość.

11

Leczenie biologiczne wydawane do domu 

13 marca br. na stronach Ministerstwa Zdrowia ukazał się komunikat dla podmiotów leczniczych realizujących umowy w rodzaju Leczenie szpitalne programy lekowe oraz Leczenie szpitalne – chemioterapia, a także dla pacjentów objętych tym leczeniem. Pozwala on na wydanie takiej ilości produktu leczniczego, który w opinii lekarza prowadzącego zabezpieczy terapię pacjenta na maksymalnie długi okres bez konieczności niezbędnej wizyty, jednak nie dłuższy niż 6 miesięcy. Jednocześnie w przypadku kiedy stan zdrowia pacjenta jest stabilny, a wizyta u świadczeniodawcy odbywa się wyłącznie w celu zabezpieczenia kontynuacji terapii pacjenta na kolejny okres cyklu leczenia – lek powinien być dostarczony przez szpital bezpośrednio do pacjenta w miejscu jego zamieszkania lub do jego przedstawiciela ustawowego, a w przypadkach gdy nie będzie to możliwe lub znacznie utrudnione może być wydany pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu albo osobie przez niego upoważnionej z apteki szpitalnej.

Pacjenci zgłaszają utrudnienia

Do organizacji zrzeszających pacjentów takich jak Unia Stowarzyszeń Chorych na Łuszczycę i ŁZS zgłaszają się jednak pacjenci, którym podmioty lecznicze odmawiają wydania produktu leczniczego, albo wymagają osobistego stawiennictwa, co w przypadku osób z chorobami autoimmunologicznymi jest wysoce niebezpieczne. Organizacja zwróciła się z prośbą o informację w tej sprawie do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Adama Niedzielskiego.

W otrzymanej odpowiedzi czytamy, że

Minister Zdrowia dopuścił możliwość wydawania pacjentom leków na okres do 6-ciu miesięcy, jednocześnie wskazując że takie wydanie może nieć miejsce po podjęciu decyzji przez lekarza prowadzącego.

Zgodnie z komunikatem NFZ z dnia 2 kwietnia 2020 r. dotyczącym realizacji i rozliczania świadczeń w rodzaju Leczenie szpitalne – programy lekowe oraz Leczenie szpitalne – chemioterapia w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, możliwe jest:

  • dostarczanie leków przez szpital bezpośrednio do miejsca zamieszkania pacjenta lub do jego przedstawiciela ustawowego,
  • wydanie leku pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu albo osobie przez niego upoważnionej z apteki szpitalnej.

W powyższej sytuacji świadczeniodawcy umożliwiono sprawozdanie w systemie informatycznym wydania leku, w ilości zleconej przez lekarza prowadzącego. Świadczeniodawca pozyskuje od pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego dokument poświadczający odebranie zleconej ilości leku. Dokument ten dołącza się do indywidualnej dokumentacji medycznej pacjenta.

W odpowiedzi czytamy również:

Wydanie pacjentom leków do stosowania w domu, w trybie opisanym wyżej winno być poprzedzone konsultacją lekarską, zrealizowana osobiście lub udzieloną w formie konsultacji telefonicznej z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub innych systemów łączności.

3

Pełną treść otrzymanego od Prezesa ds. Medycznych Narodowego Funduszu Zdrowia – Dr. n. med. Bernarda Waśko, komunikatu z dnia 02.04.2020 r. dotyczącego realizacji i rozliczania świadczeń w rodzaju Leczenie szpitalne – programy lekowe oraz Leczenie szpitalne – chemioterapia w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 zamieszczamy poniżej:

Komunikat dotyczący realizacji i rozliczania świadczeń w rodzaju Leczenie szpitalne – programy lekowe oraz Leczenie szpitalne – chemioterapia w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.

Narodowy Fundusz Zdrowia informuje, że w okresie zagrożenia epidemicznego oraz w czasie trwania epidemii na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, umożliwiono realizację i rozliczanie świadczeń w umowach w rodzaju Leczenie szpitalne – programy lekowe oraz Leczenie szpitalne – chemioterapia w następujący sposób:

  1. Dopuszczono wydawanie leków pacjentom na okres 6 – miesięcznej terapii, na podstawie indywidualnej oceny lekarza prowadzącego leczenie. Narodowy Fundusz Zdrowia zmienił parametry w systemie informatycznym, umożliwiające rejestracje wydań leków na ten okres.
  2. Na podstawie decyzji Ministra Zdrowia, wyrażonej w komunikacie z dnia 13 marca 2020 roku, możliwe jest:
  • dostarczenie leków przez szpital bezpośrednio do miejsca zamieszkania pacjenta lub do jego przedstawiciela ustawowego.
  • wydanie leku pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu albo osobie przez niego upoważnionej z apteki szpitalnej

We wskazanej powyżej sytuacji świadczeniodawca sprawozdaje w systemie informatycznym wydanie leku, w ilości zleconej przez lekarza prowadzącego oraz pozyskuje od pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego dokument poświadczający odebranie zleconej ilości leku. Dokument ten winien być dołączony do indywidualnej dokumentacji medycznej pacjenta.

  1. Wydanie pacjentom leków do stosowania w domu, w trybie opisanym w pkt. 2 winno być poprzedzone konsultacją lekarską, zrealizowaną osobiście lub udzieloną w formie konsultacji telefonicznej z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub innych systemów łączności.
  2. Termin realizacji teleporady może odbiegać od terminu rzeczywistego wydania lub doręczenia leków pacjentom.
  3. Wizyty kontrolne u pacjentów w stanie stabilnym mogą zostać udzielone w formie konsultacji telefonicznych z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub innych systemów łączności. Odpowiednia adnotacja o sposobie udzielenia świadczenia powinna znaleźć się w dokumentacji medycznej pacjenta.

Przy sprawozdawaniu w raporcie statystycznym opisanych wyżej porad, świadczeniodawca obowiązany jest sprawozdać dane zgodne z przepisami zarządzenia regulującego zasady rozliczania świadczeń w danym rodzaju, z zastrzeżeniem, że wśród kodów istotnych procedur medycznych, wskazać należy: 89.0099 – Porada lekarska za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności.

Powyższe zasady mają zastosowanie w odniesieniu do świadczeń realizowanych przez personel lekarski wyłącznie na rzecz pacjentów kontynuujących leczenie, zgodnie z ustalonym planem terapeutycznym, adekwatnie do stanu klinicznego pacjenta.

Realizacja świadczeń udzielanych w ramach umów Leczenie szpitalne – programy lekowe oraz Leczenie szpitalne – chemioterapia, w sposób opisany powyżej, w czasie trwania epidemii na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, będzie uznawana przez Narodowy Fundusz Zdrowia.  

kopia-live
Źródło: www.ozdrowiu.info

Osoby chorujące na łuszczycę bardzo często przyjmują leki wpływające na odporność. Łuszczycy towarzyszą również inne schorzenia współistniejące. Prof. Lidia Rudnicka, Prezes Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego odpowie na pytania dotyczące COVID-19 w kontekście łuszczycy.

 

Aby wziąć udział w spotkaniu on-line, wystarczy 5 kwietnia o godz. 19.00 wejść na kanał You Tube

Program przygotowany we współpracy merytorycznej z Polskim Towarzystwem Dermatologicznym

subskrybuj-nasz-kana-eby-otrzymywa-powiadomienia-o-nowych-materiaach-1
Źródło: www.ozdrowiu.info

Amerykańska Akademia Dermatologii opublikowała wskazówki dotyczące stosowania leków biologicznych podczas pandemii COVID-19

 

Amerykańska Akademia Dermatologii (AAD) to największa i najbardziej wpływowa grupa ekspertów dermatologii w Stanach Zjednoczonych. Należy do niej również kilkunastu lekarzy z Polski, m.in: prof. Lidia Rudnicka, Przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, prof. Joanna Narbutt, Konsultant krajowa ds. dermatologii i wenerologii, prof. Irena Walecka, prof. Aleksandra Lesiak, prof. Roman Nowicki i prof. Jacek Szepietowski.

Eksperci AAD zauważają, że ze względu na pandemię spowodowaną koronawirusem (COVID-19) istnieją obawy dotyczące stosowania leków biologicznych. Obecnie amerykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) i Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) nie opublikowały wytycznych dotyczących stosowania leków biologicznych podczas pandemii. Akademia stwierdza również, że nie ma danych na temat szczególnego ryzyka zakażenie COVID-19 podczas terapii lekami biologicznymi.

Eksperci podkreślają, że pacjenci, którzy są w trakcie leczenia biologicznego, jeśli nie uzyskali pozytywnego wyniku testu w kierunku koronawirusa i nie wykazują objawów związanych z COVID-19, powinni kontynuować leczenie biologiczne.

Czytaj więcej: Komunikat Ministra Zdrowia dot. kontynuowania leczenia biologicznego w Polsce

Akademia zdecydowanie zaleca, aby pacjenci nie przerywali leczenia biologicznego bez konsultacji z lekarzami.

Publikujemy, najważniejsze w naszej opinii, dla pacjentów kwestie z przedstawionych przez Akademię tymczasowych zaleceń:

Pacjenci w trakcie terapii biologicznej

1.Pacjenci poddawani terapii biologicznej, którzy nie uzyskali pozytywnych wyników lub nie wykazali oznak / objawów COVID-19: Nie ma wystarczających dowodów, aby zalecić czasowe zaprzestanie stosowania leków biologicznych. Lekarze powinni nadal indywidualnie oceniać ryzyko i korzyści wynikające ze stosowania leków biologicznych.

2. Pacjenci poddawani terapii biologicznej, u których wynik testu na obecność COVID-19 był pozytywny: zalecane jest przerywanie lub odroczenie terapii biologicznej, dopóki pacjent nie wyzdrowieje. Zalecenie jest zgodne także z wytycznymi postępowania z pacjentami z aktywnymi zakażeniami w trakcie terapii biologicznej (od red. Łuszczyca. Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego. Część II: łuszczyca umiarkowana do ciężkiej).

 

Pacjenci niepoddawani terapii biologicznej

 3. Pacjenci rozważani do rozpoczęcia terapii biologicznej: Akademia zaleca przeprowadzenie przez lekarza oceny ryzyka w porównaniu z korzyściami indywidualnie u każdego pacjenta.

Pacjentami o podwyższonym ryzyku, u których zaleca się odroczenie kwalifikacji do leczenia biologicznego są osoby:

    • w wieku 60 lat i starsze
    • pacjenci z rozpoznanymi chorobami współistniejącymi, takimi jak: choroby sercowo-naczyniowe, cukrzyca, ciężkie nadciśnienie tętnicze, choroba wątroby, choroba nerek, uszkodzenie układu oddechowego, nowotwory lub palenie tytoniu, między innymi),

Amerykańska Akademia Dermatologii opublikowała wytyczne 18 marca 2020 r. Eksperci zapowiedzieli, że w miarę pojawiania się nowych informacji, zalecenia będą aktualizowane.

Źródło: www.aad.org

Pełna treść wytycznych Amerykańskiej Akademii Dermatologii:

W związku z sytuacją spowodowaną występowaniem wirusa COVID-19 Minister Zdrowia mając na względzie dobro pacjentów objętych leczeniem biologicznym w programach lekowych opublikował w dniu dzisiejszym (13.03.2020) poniższy komunikat:

Komunikat Ministra Zdrowia dla podmiotów leczniczych realizujących umowy w rodzaju Leczenie szpitalne programy lekowe oraz Leczenie szpitalne – chemioterapia, a także dla pacjentów objętych tym leczeniem

W związku ze szczególnymi rozwiązaniami związanymi z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Minister Zdrowia rekomenduje:

  1. Przy preskrypcji leków w ramach programów lekowych niewymagających obecności pacjenta – możliwość wydawania takiej ilości produktu leczniczego, który w opinii lekarza prowadzącego zabezpieczy terapię pacjenta na maksymalnie długi okres bez konieczności niezbędnej wizyty, jednak nie dłuższy niż 6 miesięcy;
  2. W przypadku kiedy stan zdrowia pacjenta jest stabilny, a wizyta u świadczeniodawcy odbywa się wyłącznie w celu zabezpieczenia kontynuacji terapii pacjenta na kolejny okres cyklu leczenia – lek powinien być dostarczony przez szpital bezpośrednio do pacjenta w miejscu jego zamieszkania lub do jego przedstawiciela ustawowego, a w przypadkach gdy nie będzie to możliwe lub znacznie utrudnione może być wydany pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu albo osobie przez niego upoważnionej z apteki szpitalnej;
  3. W przypadku kiedy placówka udzielająca świadczeń w ramach programu lekowego przekształci się w placówkę chorób zakaźnych – rekomenduje się doraźne przejęcie pacjentów przez inną placówkę realizującą dany program lekowy, w szczególności dotyczy to pacjentów wymagających niezwłocznego podania leku wynikającego z określonego cyklu leczenia;
  4. Z uwagi na możliwość występowania okresowego zaburzenia w planowych harmonogramach przyjęć pacjentów w celu podania/wydania leków wynikających z określonego cyklu leczenia, w tym również konieczności wykonania badań diagnostycznych wskazanych w opisach świadczeń:

a) w przypadkach stabilnych, które nie stwarzają zagrożenia życia i zdrowia pacjenta, konsultacja lekarska może odbyć się za pośrednictwem narzędzi teleinformatycznych,

b) w przypadkach, w których stan pacjenta jest stabilny a odsunięcie wykonania badania kontrolnego pozostaje bez wpływu na stan zdrowia i bezpieczeństwo chorego możliwe jest przesunięcie terminu badania kontrolnego przewidzianego treścią programu lekowego,

c) w przypadku niezbędnej wizyty – jeżeli jest to możliwe pacjenci powinni być przyjmowani w trybie ambulatoryjnym w specjalne wydzielonych do tego pomieszczeniach,

d) w przypadku niezbędnej wizyty – jeżeli jest to możliwe świadczeniodawca powinien wydzielić pomieszczenia tak, aby maksymalnie skrócić „drogę pacjenta” do miejsca udzielenia świadczenia,

e) w przypadku niezbędnej wizyty – organizacja udzielania świadczeń powinna zapewnić bezpieczeństwo dla pacjentów, ustanowionych przez nich przedstawicieli ustawowych oraz personelu medycznego.

Szczegółowe rozwiązania w zakresie wskazanym przez niniejszy komunikat oraz sposób ich realizacji, powinien zostać wypracowany przez poszczególnych świadczeniodawców w oparciu o standardy i zalecenia dotyczące terapii pacjentów w poszczególnych stanach klinicznych biorąc pod uwagę ich bezpieczeństwo oraz skuteczność prowadzonych terapii.

Źródło: https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-ministra-zdrowia-dla-podmiotow-leczniczych-realizujacych-umowy

Pełna treść komunikatu:

Łódź, 12.03.2020

Prof. dr hab. n. med. Joanna Narbutt

Konsultant Krajowy ds. Dermatologii i Wenerologii

Szanowni Państwo,

Pacjenci chorujący na łuszczycę i łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS)

W związku z sytuacją epidemiologiczną związaną z szerzącym się zakażeniem koronawirusem COVID-19 informuję, że na podstawie dotychczasowych doniesień wynika, że populacją najbardziej narażoną na zachorowanie są osoby starsze, chore i osłabione.

Sytuacja ta dotyczy również pacjentów z chorobami przewlekłymi, stosujących leczenie immunosupresyjne i/lub immunomodulujące.

Zgodnie z opiniami specjalistów osoby z tych grup ryzyka powinny zachować szczególną ostrożność.

Planowych wizyt lekarskich nie należy odwoływać, chyba że u pacjenta są objawy infekcji (gorączka, kaszel, duszność) oraz gdy objawy takie występują u członków rodziny pacjenta. W takim przypadku należy się skontaktować telefonicznie z lekarzem prowadzącym.

Nie rekomendujemy odstawiania leczenia ani modyfikacji podawania leku bez porozumienia z lekarzem prowadzącym. W razie wątpliwości należy się z lekarzem kontaktować telefonicznie.

Zgodnie z pojawiającymi się decyzjami wielu Wojewodów odwoływane są w niektórych placówkach medycznych planowe przyjęcia chorych do szpitala. Pacjenci leczeni biologicznie w ramach programów lekowych, w przypadku odwołania wizyt ze względu na ich bezpieczeństwo, będą mogli mieć realizowane świadczenia zdrowotne poza planowanym schematem przyjęć, wynikającym z harmonogramu programu lekowego.

Najlepszym sposobem zapobiegania chorobie jest unikanie narażania się na wirusa:

  • unikanie kontaktu z osobami mającymi cechy infekcji- pozostanie w domu przy objawach infekcji
  • zachowanie podstawowych zasad higieny (mycie rąk, dezynfekcja, zakrywanie ust chusteczką podczas kaszlu i kichania)
  • unikanie zgromadzeń i rezygnacja z podróży
  • unikanie w miarę możliwości transportu publicznego

Informujemy, że wiarygodne informacje na temat zakażenia znajdują się na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego (NIZP): https://www.pzh.gov.pl/

Rekomendujemy, żeby wszyscy pacjenci przestrzegali podanych tam zaleceń higienicznych i epidemiologicznych.

Prof. dr hab. n. med. Joanna Narbutt

screenshot_20200312-115124_acrobat-for-samsung
Źródło: Konsultant krajowy ds. dermatologii i wenerologii Prof. dr hab. n. med. Joanna Narbutt

Główny Inspektor Sanitarny opublikował apel w związku z występowaniem koronawirusa.

W przypadku gorszego samopoczucia, zwłaszcza gorączki i innych objawów grypopodobnych, zachęcamy do powstrzymania się od wychodzenia z domu i spotkań z innymi osobami.

Korzystajmy wyłącznie ze sprawdzonych źródeł informacji

Apelujemy o korzystanie wyłącznie ze sprawdzonych źródeł informacji o koronawirusie, które znajdziecie Państwo w serwisach instytucji publicznych, na stronach: www.gis.gov.pl, gov.pl/koronawirus i dzwoniąc pod numer bezpłatnej infolinii NFZ 800-190-590.

Pełna treść apelu:
https://gis.gov.pl/aktualnosci/apel-glownego-inspektora-sanitarnego-w-zwiazku-z-wystepowaniem-koronawirusa-w-polsce

 

Osoby w trakcie leczenia immunosupresyjnego powinny zachować szczególną ostrożność

Osoby o obniżonej odporności, a takimi są pacjenci będący w trakcie silnego leczenia immunosupresyjnego w związku z łuszczycą czy łuszczycowym zapaleniem stawów (ŁZS), są szczególnie narażone na konsekwencje zachorowania.

Polskie Towarzystwo Reumatologiczne i konsultant krajowy w dziedzinie reumatologii opublikował komunikat, w którym czytamy:

…pacjenci,  z zapalnymi chorobami stawów i układowymi chorobami tkanki łącznej, będący w trakcie leczenia immunosupresyjnego, w tym w trakcie leczenia biologicznego oraz inhibitorami kinaz janusowych,  mają potencjalnie zwiększone ryzyko zakażeń. Z uwagi na zagrożenie epidemiologiczne związane z szerzącą się infekcją koronawirusem COVID-19 pacjenci i personel medyczny powinni zwrócić szczególną uwagę na wystąpienie klinicznych objawów zakażenia, takich jak gorączka, kaszel, duszność lub ogólne osłabienie. W przypadku niepokojących objawów pacjenci powinni zwrócić się do lekarza prowadzącego w sprawie zaleceń dot. dalszego leczenia i postępowania diagnostycznego. Preferowany jest wstępny kontakt telefoniczny.

Należy także pamiętać, że u pacjentów będących w trakcie silnego leczenia immunosupresyjnego, ogólnoustrojowe objawy infekcji,  jak gorączka czy podwyższone stężenie CRP mogą nie występować, dlatego pojawienie się takich objawów jak kaszel, duszność i ogólne osłabienie bez gorączki nie może zostać zbagatelizowane.

W przypadku wystąpienia klinicznych objawów sugerujących infekcję COVID-19 u pacjentów, u których istniało/istnieje ryzyko epidemiologiczne zakażenia zaleca się postępowanie zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Zdrowia i Głównego Inspektora Sanitarnego z uwzględnieniem ostrzeżeń dot. podróży do krajów, w których wykryto przypadki infekcji.

W każdym przypadku podejrzenia infekcji należy poinformować szpital lub poradnię o zaistniałym fakcie telefonicznie i uzyskać od lekarza prowadzącego informację o zasadności zaplanowanej w tym okresie wizyty. Należy pamiętać, że będąc samemu zakażonym można stać się źródłem infekcji dla innych pacjentów.

Aktualnie ze względów bezpieczeństwa nie zaleca się pacjentom z chorobami autoimmunologicznymi będącymi w trakcie leczenia immunosupresyjnego uczestnictwa w imprezach masowych.

 

Pełna treść komunikatu dostępna jest na stronie:

http://www.reumatologia.ptr.net.pl/?komunikat-polskiego-towarzystwa-reumatologicznego-i-konsultanta-krajowego-w-dziedzinie-reumatologii-dot-potencjalnie-zwiekszonego-ryzyka-zakazen-w-tym-infekcji-covid-19-u-pacjentow-w-trakcie-leczenia-immunosupresyjnego

mycie-rak
Źródło: https://gis.gov.pl/

Start typing and press Enter to search